Het verhaal van USA Import: Hardcore & slipmats (deel 2/2)

Share

Red Bull Belgium: The Vinyl Frontier graaft diep in de rijke geschiedenis van de Belgische platenwinkels. Aan de hand van interviews met protagonisten, foto’s van lang vergeten panden en grappige anekdotes trachten we zoveel jaar na datum een beeld te scheppen van een aantal ter ziele gegane iconische shops.

Ook in de jaren 90 bleef USA Import een openheid koesteren naar nieuwe genres. Zo groeide hardcore uit tot een aparte afdeling in de winkel.

Frie: “Hardcore heeft een belangrijke rol gespeeld in de evolutie van onze winkel. Door het succes van deze muziek hebben we de winkel uitgebreid. We hebben een extra ruimte ingericht met enkel hardcore. Funk, house en techno vond je vooraan in de shop.”

Nikolai: “Hardcore was opnieuw – net zoals new beat eerder – een mainstream stijl waarbij de kledij en dansstijl even belangrijk waren als de muziek. Maar het genre viel moeilijk te integreren met de rest van de shop. Vooraan in de winkel stond iemand als Pierre Elitair met zijn extravagante vrienden – ze droegen hoeden en hadden een kist bij zich met een duif in – naar ‘AB muziek’ te luisteren. Daarnaast stond Tony McKenzie van club Reeves funkplaten te checken, dat lukte nog. Maar toen opeens hardcore opkwam, voelden we dat het niet paste bij de overige genres. En de gabbers kwamen in grote getale: op zaterdag stond hier soms 50 man. Af en toe kregen we bezoek van de politie, we hebben zelfs razzia's in onze shop gehad. Qua geluidsoverlast hadden we nooit problemen, de shop was goed geïsoleerd. De problemen speelden zich eerder op straat af: onze klanten verzamelden voor onze winkel en dat stoorde de buren. Toen er een Australian winkel aan de overkant van de straat opende, zorgde dat voor heel wat heen-en-weer geloop. Als er een Thunderdome feest was in Antwerpen voor 20.000 gabbers, kwamen er 500 's middags naar onze shop om hardcore plaatjes en GHB (ook wel vloeibare XTC genoemd, een drug die tot in 1996 legaal was in België, red.) in te slaan en aan de overkant hun nieuwe Aussie tenue te kopen.” 

Slipmats

Nikolai: “Een ander belangrijk aspect dat USA Import bekend heeft gemaakt was de merchandise, meer bepaald de slipmats. Mijn ouders hadden een patent op het maken van slipmats. Ze begonnen ermee halfweg jaren '80, tegelijkertijd met de opkomst van de Disco Mix Club (DMC) dj-kampioenschappen. Op het hoogtepunt in de jaren '90 werden er 50.000 slipmats per maand verkocht. Elk platenlabel wou zijn naam op een platendraaier zien pronken. We sloten licentiecontracten af met alle grote labels: AXIS, Plus8, noem maar op. De slipmats werden gedrukt in Kapellen, wij betaalden royalties aan de labels.”

José: “We begonnen met harde plastic slipmats in de jaren '80. Na de plastic slipmats kwamen de vilten versies zoals we ze nu kennen. Op een gegeven moment waren we de grootste producent ter wereld. We verkochten trouwens niet alleen aan platenlabels of dj's. Zo hadden we een slipmat gemaakt met schaars geklede vrouwen op; een distributeur in New York bestelde ze telkens opnieuw bij. Die werden in tankstations verkocht aan truckchauffeurs die ze op hingen in hun cabine.” 

De kentering

Nikolai: “Na mijn studies ging ik een half jaar aan de slag bij distributeur Watts in New York om vanaf 1998 de USA Import shop te runnen. Met de eeuwwisseling merkte ik dat de markt begon te veranderen. De basis bleef onveranderd: op woensdag gingen Smos en ik naar Londen nieuwe releases halen. Verder bestelde ik platen bij distributeurs in Hamburg, Parijs, New York enzovoort. Op donderdag kwamen de klanten de nieuwigheden kopen en serveerden we pintjes. Maar steeds meer mensen noteerden de titels van de releases op een papiertje om ze dan online te bestellen. Ik besefte dat het een logische evolutie was die we niet konden omkeren. Aangezien wij vooral op dance en dus maxi’s gericht waren, voelden wij deze transitie enorm. We verkochten ook albums maar het was niet onze core business.”

“Intussen begon ik onze catalogus te digitaliseren om online aan te bieden. Ik contacteerde andere labels met de vraag om hun catalogus online te verkopen. De meesten reageerden enthousiast. Maar toen verschenen de grote kanonnen zoals Juno, iTunes en Beatport op de markt. Daar kon ik niet tegen op. Ik zat in een lastig parket: ik had de knowhow geërfd via mijn ouders maar ik kon het niet waarmaken. Mijn ambitie lag veel verder dan wat er op dat moment was. In 2009 zag het ernaar uit dat vinyl ten onder zou gaan. Ik runde de winkel samen met mijn zus Daphné, we speelden nog met het idee om er een café aan te koppelen maar de locatie was niet geschikt. Die situatie trok me naar beneden, ik had geen andere keuze dan te stoppen met de shop en na te denken over de toekomst. De studio hebben we behouden. We zijn muziek blijven uitbrengen op digitaal formaat met af en toe een release op vinyl. Zo waren er releases van Peter Van Hoesen, Eavesdropper, Metrobox, Tyree Cooper, Red D, etc. Alleen slankten de aantallen af van 3000 exemplaren naar 300. Ook slipmats bleven we maken met verminderde oplage: 5000 stuks in plaats van 50.000. Uiteindelijk hebben we alles stopgezet wegens niet rendabel.”

“Vervolgens heb ik een periode niets gedaan behalve posters ophangen op straat en nadenken over de toekomst. Zeven jaar geleden ben ik de wereld van de museumcafés ingedoken. Ik ben nu gerant van het Pixel café (museumcafé van het Fotomuseum Antwerpen), het museumcafé MIKA (Middelheimmuseum) en het SMAK café. In die tussenperiode heb ik aan een aantal projecten gewerkt zoals de promo en verkoop van de eerste 2 Rampage cd's & het 'Droomt & Waakt' album van kRaMeR, Jeroen Percevals hiphop project.”

“Vandaag beheer ik nog steeds de USA Import catalogus. Ik merk een hernieuwde interesse voor muziek uit de jaren '90. Zo krijg ik aanvragen van labels zoals Stroom, Knekelhuis of Going Good om oude tracks van USA Import opnieuw uit te brengen. Met het ‘Nacht & Nevel’ label herpersen we zelf oude USA Import releases. De titel verwijst naar de periode toen we tussen nacht en nevel van de ene club naar de andere reden. 'Antwerp Bio Techno 1989-1994' is de ondertitel, de sfeer en muziek van toen zit erin vervat. Met de eerste Nacht & Nevel EP in maart brachten we de Jan Berquin aka Quin² 's eerste release ooit op USA Import opnieuw uit, samen met de Mappa Mundi klassieker 'Trance Fusion'. Ook de tweede Nacht & Nevel EP is nu beschikbaar met tracks van onder andere The Black Sun & The Sub System. Deze laatste is het techno alterego van Ludovic Navarre alvorens hij doorbrak als St Germain. We denken nu aan een derde release op het label. Waarschijnlijk wordt het één van de eerste platen van Koenie, Sven Van Hees of M.I.K.E.”

We Are Various

Nikolai: “Daarnaast hebben we met een vijftal mensen het radio concept 'We Are Various' opgestart. Met WAV proberen we de stad opnieuw muzikaal vorm te geven. NTS Londen (een online radio station & mediaplatform in Londen, red.) geldt als voorbeeld, hun slogan is niet voor niets 'We shape the city'. Zo'n online radio station creëert een community van muziekliefhebbers en dj's net zoals een platenwinkel dat vroeger deed. WAV staat voor muziek voor en door Antwerpenaren met een veelheid aan stijlen: van rock over jazz, electronica, soul of wave tot techno. Die verscheidenheid is een constante; de winkel is altijd 'we are various' geweest. Maar we maken niet enkel radio, we bieden ook vinyl te koop aan en organiseren tasting avonden & exposities. Onze uitvalsbasis is het Pixel café waar we het USA Import soundsystem neergepoot hebben.” 

USA Import Antwerpen

December 1973: Opening door Frie Verhelst & José Pascual, Sint-Jacobsmarkt 62, 2000 Antwerpen

1979: Verhuis naar de overkant van de straat: Sint-Jacobsmarkt 75.

1995: Verkoper Koenie begint zijn eigen shop Wally's Groove World in de kelder

1998: Frie & José stoppen met de winkel; Daphné & Nikolai zetten de zaken verder

2009: De winkel sluit definitief de deuren.

Aantal platen in stock, afhankelijk van het moment: : max 10.000 stuks
Genres: funk, jazz, hip hop house, techno, new beat, rock, hardcore, wave, filmmuziek.

Huidige functie: José & Frie zijn met pensioen. Nikolai beheert 3 museumcafés, het USA Import label en is in april 2018 gestart met We Are Various: online radio gecombineerd met exposities, verkoop merchandise en vinyl, tastings, etc.

Foto's: Nikolai Pascual; José & Frie Pascual; het huidige pand aan de Sint-Jacobsmarkt 75 in Antwerpen.


Text: Jacques De Grootte - foto's: Fotopia